Open software stimuleert innovatie

Parlementaire conceptnota

Tijdens een hoorzitting in de Commissie voor Binnenlands Bestuur en Inburgering van het Vlaams Parlement op 22 september ging Bram Van Impe dieper in op het belang van open software-ecosystemen. Hij deed dat op uitnodiging van de commissie en naar aanleiding van de publicatie van een parlementaire conceptnota voor nieuwe regelgeving over het mogelijk maken van open standaardisatie en het gebruik van application programming interfaces (API’s) bij de lokale besturen.

De teneur van de conceptnota is duidelijk: overheden hebben er alle belang bij om te bouwen aan open software-ecosystemen gericht op maximale connectiviteit en uitbreidbaarheid. Dergelijke systemen zijn bovendien best gestoeld op open standaarden en een interoperabele datastructuur. Dit alles brengt niet alleen kwaliteitsvoordelen met zich mee voor de betrokken eindgebruikers. Het zorgt er ook voor dat besturen onafhankelijk blijven en een sterk eigenaarschap behouden over hun data.

Enterprise Service Bus en verplichte API’s

De conceptnota pleit concreet voor de implementatie van een publieke integratielaag in de vorm van een ESB (Enterprise Service Bus) en voor het verplicht gebruik van open standaarden en API’s in softwarepakketten voor lokale besturen. Dergelijke maatregelen moeten ervoor zorgen dat gegevens vrij kunnen stromen doorheen verschillende applicaties, services en opslagsystemen, ongeacht welke leveranciers achter deze toepassingen schuilen. Ze moeten er bovendien toe leiden dat besturen zich minder geremd voelen om hun huidige softwarepakket in te wisselen voor een modernere oplossing van een andere leverancier.

Vendor lock-in

Vandaag leven bij heel wat lokale besturen frustraties rond gesloten systemen waarbij informatie vastzit binnen één applicatie of binnen een vendor-specifieke suite van applicaties. Een filmpje, gepubliceerd op de LinkedIn-account van volksvertegenwoordiger en co-auteur van de conceptnota Brecht Warnez, illustreert dit probleem op treffende wijze.

De overstap van gesloten softwarepakketten naar meer open en hedendaagse oplossingen is voor veel besturen een drempel die ze slechts moeizaam kunnen overwinnen. Inderdaad, het semiautomatisch of zelfs manueel migreren van alle data en logica is een titanenklus waartoe slechts weinigen zich geroepen voelen. De verleiding is dan ook groot om een verouderd pakket middels wat oplapwerk nog een aantal jaren langer in leven te houden.

De tijd dringt

Dit probleem wordt pas echt pijnlijk als het gaat om software die publieke dienstverlening moet ondersteunen. Burgers stellen zich immers kritischer op en eisen meer kwaliteit.

Bram Van Impe (General Manager Vanden Broele):

“We merken dat er ten opzichte van tien jaar geleden al een weg is afgelegd, maar het gaat naar ons aanvoelen te traag. Zeker in een wereld waarin AI bijna dagelijks nieuwe innovaties mogelijk maakt, waardoor ook het verwachtingspatroon van de burger sneller stijgt dan ooit.”

Hoog tijd dus om de markt open te breken en ervoor te zorgen dat besturen vlot kunnen omschakelen naar betere oplossingen.

Innovatie in het DNA

Bram Van Impe is dan ook een uitgesproken voorstander van de ideeën die naar voren zijn gebracht in de conceptnota. Volgens hem zal een verplicht open landschap effectief leiden tot meer competitie, en dus meer kwaliteit en innovatie in de softwaremarkt voor overheden.

Bram Van Impe (General Manager Vanden Broele):

“Op basis van onze ervaring durven we stellen dat een onvoldoende open softwaremarkt concurrentie en innovatie beperkt. Daardoor benutten lokale besturen vandaag niet altijd de prijs-, kwaliteits- en innovatiewinst die een opener ecosysteem mogelijk kan maken. Daar ligt een opportuniteit zonder noodzakelijk bijkomende publieke middelen te moeten inzetten.”

Dat Vanden Broele en Skryv de ideeën uit de conceptnota toejuichen, is geen verrassing. Het bedrijf is al sinds 1957 actief binnen de publieke sector en kent een rijke geschiedenis van voortdurende evolutie en innovatie. Deze concepten maken integraal deel uit van het DNA van de onderneming. Vanden Broele prefereert dan ook een open speelveld waar leveranciers elkaar naar de kroon steken door steeds betere oplossingen in de markt te zetten.

Strategische pijlers

Vandaag hanteert Vanden Broele voor al haar oplossingen al een sterke policy rond openheid, interoperabiliteit en uitwisselbaarheid van gegevens. Ook voor Skryv is dit een evidentie, eerder dan een uitdaging. Het product is dan ook gebouwd op de volgende strategische pijlers.

• Interoperabiliteit betekent niet alleen dat systemen technisch met elkaar kunnen praten, maar ook dat data veilig, voorspelbaar en herbruikbaar doorheen applicaties kan stromen.
• Open industriestandaarden zorgen ervoor dat onze klanten minder afhankelijk zijn van maatwerk of gesloten oplossingen, en dus sneller kunnen aansluiten op bestaande ecosystemen.
• Soevereiniteit maakt dat publieke organisaties opnieuw meer grip krijgen op hun gegevens, leverancierskeuzes en digitale toekomst.
• Veiligheid blijft gegarandeerd door de implementatie van een groot aantal maatregelen en best practices.

MOW als referentieproject

Een mooie toepassing van bovenstaande principes vinden we terug in een recente optimalisatie binnen de applicaties die Skryv ontwikkelde voor MOW, het Vlaams Departement Mobiliteit en Openbare Werken. Deze applicaties ondersteunen de uitrol van publieke laadinfrastructuur in Vlaanderen. Door volop in te zetten op de out-of-the-box beschikbare exposed API slaagde MOW erin om op een veilige en budgetvriendelijke manier private laadpaaloperatoren toegang te verlenen tot de nodige gegevens. Waar de aansluiting in het verleden verliep via dure maatwerkconnectoren, gebeurt dit nu op basis van een generieke, gestandaardiseerde koppeling. Zo blijft de oplossing schaalbaar, veiliger in gegevensdeling en eenvoudiger uitbreidbaar voor toekomstige concessies.